logo
Home
Ziektebeelden
Afweer/immunologie

Immunologie

Het afweersysteem is de naam voor alle processen in het lichaam die ons beschermen. Het wordt ook wel immuunsysteem genoemd.

Het immuunsysteem bestaat uit een grote groep verschillende cellen en eiwitten, die verspreid in het gehele lichaam voorkomen en die door nauwe samenwerking een aantal functies uitoefenen. De belangrijkste twee functies van het immuunsysteem zijn:

  1. Het opruimen van infecties
  2. Het opruimen van overbodig geworden menselijke celresten.

Het immuunsysteem moet dus EN vreemde infectieuze ziekteverwekkers kunnen herkennen, EN onderscheid kunnen maken tussen menselijke celresten die overbodig zijn geworden zijn en celbestandddelen die nog goed functioneren.
Het opruimen van vreemde infectieuze ziekteverwekkers door het eigen afweersysteem gaat meestal gepaard met ontstekingsverschijnselen. Dat kan zijn bijvoorbeeld koorts, zwelling, roodheid, pijn of ziektegevoel. De patiënt heeft dan "een infectie" en voelt zich ziek.
Het opruimen van lichaamseigen overbodig geworden celresten gebeurt iedere dag, gaat als het goed is geruisloos en zonder ziektegevoel.

Voorbeelden van cellen die een belangrijk onderdeel zijn van het afweersysteem:

Voorbeelden van eiwitten die belangrijk zijn in het afweersysteem:

Er zijn veel ziekten waarvan de oorzaak gezocht kan worden in het immuunsysteem:

  • tekort aan werking van het afweersysteem zodat een immuundeficientie = afweerstoornis ontstaat: de patient heeft meer kans op infecties. 
  • te veel werking van het afweersysteem:
    • van het specifieke gedeelte van het afweersysteem (b.v. antistoffen, T-cellen): autoimmuunziekte. 
    • van het niet-specifieke gedeelte van het afweersysteem (b.v. cytokinen, monocyten): autoinflammatoire ziekte

Maar het immuunsysteem zit zo ingewikkeld in elkaar, met zoveel overlap, dat dit niet altijd zo duidelijk te onderscheiden is. Bijvoorbeeld, bij sommige immuundeficienties worden ook de overbodig geworden celresten niet goed opgeruimd, zodat daar een reactie op ontstaat, en er ook juist verschijnselen van autoimmuunziekten optreden. En als het afweersysteem te veel werkt zijn er vaak verschijnselen zowel van het specifieke als het niet-specifieke gedeelte. Toch wordt de onderverdeling wel gebruikt om te proberen het overzicht te houden.



 


Voor 't laatst gecontroleerd of gewijzigd: 11 januari 2012

 

Zie hier een voordracht over het immuunsysteem zoals die door dr.ir. Marcel van Deuren gehouden is op de patientenvoorlichtingsdag januari 2012